Διάρκεια της εβδομάδας: Πληροφοριοδότης

1074

 

Μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος — πρόσωπα που εκθέτουν διεφθαρμένες ή παράνομες δραστηριότητες

Η έκφραση είναι παλιά και έχει χρησιμοποιηθεί για να αναφέρεται σε ανθρώπους που φυσούν σφυρίχτρες από τον 19ο αιώνα. Από την ιστιοπλοΐα και το γεράκι μέχρι την αστυνόμευση και τη διαιτησία, οι άνθρωποι χρησιμοποιούν σφυρίχτρες για να προσελκύσουν την προσοχή ή να σηματοδοτήσουν αδικίες.

Στα τέλη της δεκαετίας του’60, ο Ralph Nader -ένας Αμερικανός ακτιβιστής- έδωσε στον όρο μια πιο πολιτικά διαφοροποιημένη συστροφή και όρισε την καταγγελία δυσλειτουργιών ως «μια πράξη ενός άνδρα ή μιας γυναίκας που, πιστεύοντας ότι το δημόσιο συμφέρον υπερισχύει του συμφέροντος της οργάνωσης που υπηρετεί, σφυρίζει ότι η οργάνωση εμπλέκεται σε διεφθαρμένη, παράνομη, δόλια ή επιβλαβή δραστηριότητα».

Με την πάροδο του χρόνου, ο όρος έχει δει το νόημά του να επεκτείνεται σε μια πιο εικονιστική πρακτική. Σήμερα τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και οι επίσημοι θεσμοί χρησιμοποιούν τον όρο για να ορίσουν κάποιον που αποκαλύπτει πληροφορίες σχετικά με τη διαφθορά.

Η σημασία των συκοφαντιών

Η δημόσια καταγγελία των πρόσφατων γεγονότων περιλαμβάνει περιπτώσεις παράνομης μαζικής παρακολούθησης, κατάχρησης μετρήσεων περιβαλλοντικής προστασίας και φοροδιαφυγής, μεταξύ άλλων. Η καταγγελία δυσλειτουργιών είναι ένα από τα πιο αποτελεσματικά μέτρα κατά των αθέμιτων πρακτικών και της διαφθοράς.

Η δέσμευση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει υποστηρίξει εδώ και χρόνια τη θέσπιση κοινών κανόνων της ΕΕ για την προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος, επισημαίνοντας το ζήτημα αυτό στις έρευνές του για τα σκάνδαλα φοροδιαφυγής. Σε ψήφισμα που εγκρίθηκε τον Φεβρουάριο του 2017, οι ευρωβουλευτές κάλεσαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να θεσπίσει νομοθεσία για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ. Τον Οκτώβριο του 2017 επανέλαβαν το αίτημά τους.

Σχετικά με 16 Απριλίου, 2019 Οι ευρωβουλευτές υιοθέτησαν ελάχιστα κοινά πρότυπα για την προστασία των ατόμων που καταγγέλλουν παραβιάσεις του δικαίου της ΕΕ σε ολόκληρη την Ένωση.

Οι νέοι αυτοί κανονισμοί περιλαμβάνουν:

• Εφαρμογή νέου συστήματος για την προστασία και την ενθάρρυνση της καταγγελίας παραβιάσεων του δικαίου της ΕΕ
• Η επιλογή μεταξύ εσωτερικών ή εξωτερικών εκθέσεων
• Διασφαλίσεις κατά των πράξεων αναστολής και αντιποίνων από τους εργοδότες

Στόχος είναι η παροχή ενός καλύτερου προστατευτικού πλαισίου για τη δημοσιοποίηση πληροφοριών σχετικά με παράνομες ή επιβλαβείς δραστηριότητες σε εργασιακά περιβάλλοντα.

 

 

Πληροφορίες σχετικά με:

Martin, G. (2019). «Καταγγέλλων» — η έννοια και η προέλευση αυτής της φράσης. [online] Φρασφέιντερ. Διατίθεται στη διεύθυνση: https://www.phrases.org.uk/meanings/whistle-blower.html [Πρόσβαση 1 Μαΐου 2019].

Europarl.europa.eu. (2019). Προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος: εγκρίθηκαν νέοι κανόνες σε όλη την ΕΕ | Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. [online] Διατίθεται στη διεύθυνση: https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20190410IPR37529/protecting-whistle-blowers-new-eu-wide-rules-approved [Πρόσβαση 29 Απριλίου 2019].

Lundgren, N., Goudin, H., Dahl, H. και van Buitenen, P. (2009). Γραπτή δήλωση σχετικά με την καταγγελία και την προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος. Γραπτή δήλωση. [online] Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Διατίθεται στη διεύθυνση: http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//NONSGML+WDECL+P6-DCL-2009-0045+0+DOC+PDF+V0//EN&language=EN [Πρόσβαση 29 Απριλίου 2019].

Europarl.europa.eu. (2019). Κείμενα που εγκρίθηκαν — Ο ρόλος των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ — Τρίτη 14 Φεβρουαρίου 2017. [online] Διατίθεται στη διεύθυνση: http://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-8-2017-0022_EN.html?redirect [Πρόσβαση 2 Μαΐου 2019].

Europarl.europa.eu. (2019). Διαφανής φορολογία | Νέα | Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. [online] Διατίθεται στη διεύθυνση: https://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/priorities/taxes [Πρόσβαση 29 Απριλίου 2019].

WhistleblowerProtection.EU. (2019). Οι μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος στην ΕΕ πρέπει να προστατεύονται. [online] Διατίθεται στη διεύθυνση: https://whistleblowerprotection.eu/ [Πρόσβαση 1 Μαΐου 2019].


Written by Φωτεινή Σταθοπούλου, Εκπαιδευόμενος ειδικός επικοινωνίας στη Μονάδα Συντονισμού Ορολογίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Γενικός Συντονιστής της Επιτροπής Ασκουμένων Schuman του Λουξεμβούργου.